U kent het wel. Onderweg naar welke bestemming dan ook vragen mijn kinderen steevast: "Is het nog ver, papa?" Uiteraard is dan mijn antwoord altijd, zoals waarschijnlijk ook velen van u zullen antwoorden: "Nee hoor, we zijn er bijna". Na een kilomter of 20 herhaalt zich dan het geheel opnieuw. Nu dat mijn kinderen wat ouder worden vragen ze het nog steeds, maar ze geloven mijn antwoord niet meer. Waarschijnlijk heb ik ze simpelweg te vaak geprobeerd voor de gek te houden. Daarbij zijn ze ook ouder en vooral, veel wijzer geworden. Mijn geloofwaardigheid heb ik dus eigenlijk feitelijk zelf verspeeld. In plaats van het gebruikelijke antwoord, vertel ik ze nu dus maar gewoon de waarheid: "Ja, het is nog best ver, maar we gaan er zeker komen. Laten we er dus het beste van maken."

 Parallel aan dit verhaal, dat we wellicht allemaal zullen herkennen, ligt de ontwikkeling van de politievrijwilligers. Politievrijwilligers ondervinden dagelijks aan den lijve hoe frustrerend het kan zijn wanneer je meer in je mars hebt dan de organisatie aankan. Hoe het is om steeds afgewezen te worden voor opleidingen of cursussen alleen op basis van het feit dat je politievrijwilliger bent. Zelden of nooit werd er gekeken naar de capaciteiten en de meerwaarde die politievrijwilligers voor de organisatie zouden kunnen hebben. Zelden of nooit werd er over de beperkingen in denken en denkbeelden heen gekeken. En steeds werd er aangegeven dat politievrijwilligers maar vooral geduld moesten hebben: we zijn er bijna.

Nu de zomer van 2016 haar einde nadert wordt het hoog tijd dat heldere taal wordt gesproken. De geloofwaardigheid van de politieorganisatie met betrekking tot de politievrijwilliger staat onder druk. Een typisch voorbeeld van een poging om je kinderen te lang voor de gek te houden. De politievrijwilliger is steeds vaker hoger opgeleid. Mondig. Kritisch. Wijzer. En hij/zij laat zich niet meer zomaar van het kastje naar de muur sturen. Duidelijkheid is wat er nu wordt gevraagd, misschien wel juist over de dingen die nog helemaal niet duidelijk zijn. Transparatie en openheid zijn woorden met waarde en betekenis. De politie heeft hierin nu misschien wel op het juiste moment actie ondernomen.

In het afgelopen voorjaar werd namelijk de visie op politievrijwilligers binnen de Nationale Politie door de minister van VenJ vastgesteld. Hieruit voortvloeiend wordt er sterk ingezet op 5 deelgebieden:

  • rechtspositie
  • vrijwilligersmanagement
  • taken en werkzaamheden
  • opleiden
  • werving en selectie

Laten we meteen duidelijk zijn. We weten dat vooral op het gebied van opleidingen de grootste wensen liggen. Maar zonder duidelijke afspraken over de rechtspositie kunnen we het niet hebben over taken en werkzaamheden. En als we niet weten welke taken door politievrijwilligers uitgevoerd kunnen worden, hoe kunnen we dan afspraken maken over het vrijwilligersmanagement. Zou bijvoorbeeld de operationele verantwoordelijkheid voor de politievrijwilliger juist op lokaal niveau, bij het basisteam, moeten liggen of op een meer centraal niveau binnen de eenheid? En wie beter dan de politievrijwilliger zelf kan hierover iets zeggen? Afgelopen zaterdag hebben bestuursleden van de LOPV hierover nog van gedachten gewisseld met de diverse contactpersonen uit verschillende eenheden. Wij zouden het wel weten. Verantwoordelijkheden zouden moeten liggen daar waar de politievrijwilliger werkt. Wie kan immers beter beoordelen waar de politievrijwilliger binnen zijn team behoefte aan heeft, dan de eigen (basis)teamchef. Lokale verankering is hierbij essentieel. 

Werving en selectie ligt op dit moment logischerwijs stil. Als je nog met elkaar in gesprek bent over de taken en werkzaamheden en over wie nu precies wie aanstuurt, hoe kun je dan nieuwe politievrijwilligers naar de politieacademie laten gaan. De LOPV gaat voor een initiĆ«le opleiding op een hoger niveau, met daaraan gekoppeld een gedegen doorstroomopleiding voor de huidige politievrijwilligers. Maar dit moeten wel gedegen opleidingen zijn, inclusief bijvoorbeeld de rijopleiding. Belangrijk is daarom te bespreken hoe die opleidingen eruit zien. Dus ondanks dat het opleiden van politievrijwilligers door veel partijen als erg belangrijk wordt gezien, mogen we de stappen daaraan voorafgaand niet overslaan. We kunnen niet kiezen voor de makkelijke weg of het makkelijke antwoord. Politievrijwilligers verdienen nu gedegen beleid, geborgd en gezekerd in alle lagen van de organisatie. Dus nee, we zijn er niet bijna. De weg is namelijk nog gewoon erg lang. Maar we gaan er zeker komen. Laten we er dus het beste van maken.