In de komende maanden wil de LOPV zoveel mogelijk werkbezoeken afleggen aan politievrijwilligers in heel Nederland. We zijn benieuwd naar wat u doet en hoe u dat vindt. Natuurlijk horen we dan ook graag wat er goed gaat en wat er beter kan. Andersom vertellen wij u graag waar we landelijk aan werken. Of u nou uitvoerende politietaken doet of ondersteunende werkzaamheden verricht, nodig ons uit en we komen graag langs. Op zaterdagavond 1 april trapte bestuurslid Bert van der Wees af bij de vrijwilligers van Utrecht Stad, bij de wedstrijd FC Utrecht tegen Willem II.

Ontvangst in Utrecht Stad

WerkbezoekUtrecht17 3

"Het is iets na half vijf ’s middags, als ik me meld aan Bureau Paardenveld. Agent-vrijwilliger Frans staat dan al op mij te wachten. Meteen word ik meegenomen naar een presentatie over hoe de vrijwilligers in de Gebiedsgebonden Politiezorg (GGP) in het district Utrecht Stad georganiseerd zijn. Inspecteur Ad steekt enthousiast van wal. Het is een boeiend verhaal. Alle vrijwilligers in het district zijn samengebracht onder één basisteam. Binnen dat basisteam is er een speciale vrijwilligersploeg. Inspecteur Ad is het hoofd van de ploeg. Even vraag ik me af of hij een beroepskracht is, want vrijwilligers in de rang van inspecteur zie je niet zo vaak. Hij blijkt toch een vrijwilliger te zijn. Samen met een paar ploegoudsten geeft hij operationele sturing. Een interessant organisatiemodel, omdat je dan een soort ‘vrijwilligerscarrière’ kunt hebben.

Inspecteur Ad houdt contact met de basisteams in het district om te kijken of er acties of evenementen zijn waar vrijwilligers bij ingezet kunnen worden. Binnen zijn ploeg probeert hij die diensten vervolgens te vullen. De lijst met voorbeelden van leuke inzetten is lang. Na afloop vraag ik hem of vrijwilligers op deze manier wel mengen met beroepscollega’s. Hij reageert stellig. Natuurlijk trekken vrijwilligers vaak gezamenlijk op bij zulke diensten. Maar ze sluiten ook regelmatig aan in de wijkzorg aan hun eigen bureau. Vrijwilligers en beroepspersoneel mengen dan volop.

Aanvang dienst

De dienst begint. Er zijn deze dienst in totaal negen vrijwilligers actief, verdeeld over vier eenheden. Met z’n negenen gaan zij de verkeersmaatregelen rondom Stadion Galgenwaard regelen. Ik ben zelf in burger en niet inzetbaar. Ik neem plaats op de achterbank van een politiebus. Achter het stuur zit agent Anton, naast hem zit agent Frans. Als Sierra 3-1-10 gaan zij de inzet van de overige drie eenheden coördineren. Ze verkennen het verkeersbeeld in het gebied rondom het stadion. Ook voeren ze een paar korte verkeerscontroles uit en spreken ze mensen aan op hun (wan)gedrag. Politiewerk heeft iets universeels. Wat ze doen komt me bekend voor. Ondertussen hebben we het over hoe ze hun vrijwilligerswerk ervaren.

Gesprek met een snack

WerkbezoekUtrecht17 2Als de wedstrijd bezig is verzamelen alle vrijwilligers aan het bureau voor een warme snack. De aspiranten en surveillanten vertellen me hun ergernissen over de huidige opleiding en de geringe kansen op doorontwikkeling. Inmiddels is me dan al lang duidelijk dat ik te maken heb met een enthousiaste groep slimme mensen, met hart voor het politiewerk. Ze hebben veel in hun mars en willen daar meer mee doen, maar de politie benut dat nog onvoldoende. Ik leg ze uit dat ze een aantal dingen zelf op kunnen lossen, binnen hun eigen team. Sommige dingen moeten echt landelijk opgelost gaan worden, zoals een beter opleidingsstelsel. Ik vertel ze waar de LOPV landelijk aan werkt, samen met de vakbonden, het ministerie en de politie. Ze zijn terughoudend in hun enthousiasme. De politie heeft ze in de afgelopen jaren al teveel loze beloftes gedaan. Waarom zou de politie nu wel iets gaan veranderen? Hun gevoel is begrijpelijk. De LOPV steekt er veel tijd en energie in om dingen voor elkaar te krijgen voor alle vrijwilligers. Aan de onderhandelingstafel zie ik vooruitgang. Maar ook ik vraag me regelmatig af hoe lang het nog gaat duren voordat het nieuwe vrijwilligersbeleid af is. Om over de invoering daarvan nog maar te zwijgen.

Hetzelfde, tenzij

In gesprekken, telefoontjes en over de mail ontvangen mijn collega-bestuursleden en ik veel vragen over hoe de politie dingen voor ons als vrijwilligers geregeld heeft. Onder vrijwilligers in de ondersteuning gaat het dan bijvoorbeeld over de uurvergoeding. Onder uitvoerende vrijwilligers - met name GGP-vrijwilligers - leven MEOS en de rijopleiding momenteel sterk. Ook onder deze groep vrijwilligers is dat het geval. De MEOS-telefoon hebben ze zeer recent gekregen, maar niet zonder slag of stoot. Ik vertelde ze hoe de LOPV zich daar achter de schermen hard voor heeft gemaakt. We zagen namelijk dat de politie in een aantal eenheden de uitrol frustreerde of inperkte door te beweren dat vrijwilligers het toestel niet mochten krijgen. Telkens onder het mom van ‘belastingregels’, of andere schimmige regels die gewoon niet waar zijn. Alles om maar te voorkomen dat vrijwilligers met MEOS zouden gaan werken en thuis zouden kunnen inloggen om hun e-mail te checken. Soms kregen vrijwilligers het toestel wel gewoon, maar kregen ze voorwaarden opgelegd die veel strikter waren dan voor beroepscollega’s geldt. Het druiste lijnrecht in tegen landelijke afspraken om vrijwilligers te behandelen volgens het principe ‘hetzelfde, tenzij’.


WerkbezoekUtrecht17 1Ik viel pas echt van m’n stoel toen ze me vertelden dat een aantal van hen de rijopleiding heeft gevolgd, maar desondanks niet met optische- en geluidssignalen mogen rijden. Omdat vrijwilligers dat niet zouden mogen. In één woord: onzin. Vrijwilligers met de juiste training en opleiding mogen namelijk wél met optische- en geluidssignalen rijden. Het is tekenend voor een politieorganisatie die vrijwilligers teveel benadert vanuit wantrouwen. Het gebeurt keer op keer. De MEOS en rijden met optische- en geluidssignalen zijn slechts voorbeelden van dit veelkoppige monster. Dat moet echt gaan stoppen. Op loon, pensioen en werktijden na hebben vrijwilligers een bijna identieke rechtspositie als beroepspersoneel. Er is bijna geen wet, besluit of regeling die ons andere plichten oplegt, andere rechten toekent en andere bevoegdheden verleent. We zijn bijna gelijk, maar in ieder geval gelijkwaardig. Landelijk heeft de politie zich gecommitteerd aan het principe dat ze vrijwilligers hetzelfde behandelt als beroepspersoneel, tenzij er een goed gemotiveerde reden is om af te wijken. Wantrouwen is geen goede reden. De regionale en landelijke eenheden en alle onderliggende afdelingen en teams moeten zich hieraan gaan houden. Daar blijft de LOPV zich keihard voor inzetten.

Einde dienst

Als het stadion uitloopt zijn alle vrijwilligers druk in de weer. Het publiek ziet politieambtenaren die alle verkeersstromen in goede banen leiden. Ook al heb ik de stadionbezoekers er niet op bevraagd, toch weet ik zeker dat ze zich niet realiseren dat het vrijwilligers zijn waardoor ze vlotjes naar huis kunnen. Hier is geen ‘vrijwillige politie’ aan het werk. Er staat echte politie – toevallig op vrijwilligersbasis.

Tijdens de debriefing kijkt iedereen tevreden terug op hun inzet. Ik denk dat het terecht is. Ik bedank ze voor hun gastvrijheid en druk ze op het hart dat ze altijd contact met me mogen opnemen als ze tegen problemen aanlopen. Ik hoop dat ze dat ook echt gaan doen, want het zou zonde zijn als deze groep mensen stopt. Ondanks alle frustraties over de politieorganisatie hebben ze het leuk met elkaar en met de beroepscollega’s van het team. Laat ons als LOPV maar vechten, zodat zij hun diensten kunnen blijven doen."

Mag ik eens bij u langskomen op werkbezoek? Stuurt u me dan een e-mail! Wilt u lid worden van de LOPV? Klik dan hier.